iRogo ni Veidewavi ni Mate
E 253 na kisi vou vakadeitaki ena loma ni 24 na aua sa oti me yacova na 8 ena mataka nikua. E 163 na kisi mai na Yasayasavakara, 59 na kisi ena iWasewase e Loma ka 31 ena iWasewase na Tokalau.
Sa 31 na kisi vou ni COVID-19 e Kadavu, e 2 na kisi vou vakadeitaki ena koro o Solevu mai na Yatu Malolo ka 21 na kisi vou mai na Yatu Yasawa. Era sa vakatikitikitaki taucoko na kisi qo.
Mai na iotioti ni rogo, e 163 na lewenivanua era sa bula, kena ibalebale ni sa 16,352 na kisi vakadeitaki. E 5,021 ena iWasewase e Loma, 11,025 ena Yasayasavakara, 5 ena iWasewase na Vualiku (Nabouwalu kei Macuata) kei na 301 ena iWasewase na Tokalau (era tiko kece e Kadavu). Sa tekivu dikevi na ivakarau ni kena cakacakataki na iwiliwili ni kisi vakadeitaki ka namaki me na tubu vakaiyauyau na iwiliwili ni lewenivanua era bula ena gauna ena qaravi kina na veivakadeitaki.
Sa 47,439 na kisi ena gauna a tekivu veidewavi kina na matetaka ena Evereli ni 2021. Sa 47,509 na kisi e Viti me tekivu mai na vula o Maji ni 2020, sa bula e 30,332.
Na lewenivanua era vakaleqai ena COVID-19
E 3 na lewenivanua ratou leqa ena COVID-19 mai na ika31 ni Okosita ina ika2 ni Seviteba. E 2 rau leqa mai na Yasayasavakara kei na 1 ena iWasewase e Loma.
Na imatai ni lewenivanua e leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 43 e Nadi. A vakadeitaki vakavuniwai ni sa leqa ena gauna e yaco yani kina ena Valenibula e Nadi. E kena ibalebale ni a leqa ga e vale se ena gauna e cicivaki yani kina e valenibula ena ika2 ni Seviteba 2021. Ratou vakaraitaka na nona lewenivuvale ni a ceguoca ena bogi ni nibera ni kau me lai laurai. Sebera ni cula na turaga qo.
Na ikarua ni lewenivanua e leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 84 e Sigatoka. A vakadeitaki vakavuniwai ni sa leqa ena gauna e yaco yani kina ena Valenibula e Sigatoka. E kena ibalebale ni a leqa ga e vale se ena gauna e cicivaki yani kina e valenibula ena ika31 ni Okosita 2021. Sebera ni cula na turaga qo.
Na ikatolu ni lewenivanua e leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 71 e Suva. A vakadeitaki vakavuniwai ni sa leqa ena gauna e yaco yani kina ena Valenibulalevu e Suva. E kena ibalebale ni a leqa ga e vale se ena gauna e cicivaki yani kina e valenibula ena ika2 ni Seviteba, 2021. Sebera ni cula na turaga qo.
E 2 tale ga sa vakadeitaki vei rau na COVID-19 sa rau leqa. Ia, sa vakadeitaki vakavuniwai ni sega ni vu ni nodrau leqa na COVID-19, rau leqa ga ena mate bibi sa tauvi rau rawa tiko.
Sa 508 taucoko na leqa mai na COVID-19 e Viti. E 506 na lewenivanua era leqa me tekivu ena Evereli ni yabaki qo. E yaga moni kila ni ratou gadreva na timi ni vakadidike vakavuniwai me na qaravi ena loma ni 4 na siga na vaqaqai, vakadeitaki kei na kacivaki ni kisi era sa leqa me qai cakacakataki kina na ivakatautauvata ni leqa ena loma ni 7 na siga. Qo ena yavutaki mai na tikinisiga ni leqa me rawa ni vukea me taucoko na itukutuku sa sokumuni nibera ni kaburaki. Ena ika29 ni Okosita, ni vakatautauvatataki ena 7 na siga, e rauta ni 5 na leqa ena COVID ena dua na siga. Ni vakatautauvatataki ena 7 na siga, e rauta ni 1 na leqa ena COVID ena iWasewase e Loma ka 4 ena Yasayasavakara.
E 317 tale ga na tauvi COVID-19 era sa leqa mai na mate bibi sa tauvi ira rawa tiko; qo era sega ni oka mera leqa ena COVID-19.
Na Curu e Valenibula
Ena gauna qo e 221 taucoko na tauvi COVID-19 era curu tiko e valenibula. E 98 era curu tiko ena Valenibulalevu e Lautoka, 18 ena Valenibula Veivuke na FEMAT ka 105 ena Valenibulalevu e Suva, St Giles kei Makoi. E 16 na tauvimate era sa tauvimate bibi, 10 sa bibi vakalevu sara vei ira na mate.
iRogo ni Vakadidike Vakavuniwai
E 6,074 taucoko na lewenivanua era vakadikevi ka 593 e tauri na nodra sabolo ena veivanua ni vakadidike vakavuniwai tudei ena loma ni 24 na aua sa oti. Sa 530,196 taucoko era sa dikevi vakavuniwai ka 90,555 sa tauri na nodra sabolo me yacova mai nikua. Ena vanua ni vakadidike veitosoyaki, sa 625 sa vakadidiketaki vakavuniwai me yacova mai na ikarua ni Seviteba ka 360 na sabolo e tauri. Sa 814,728 taucoko na levu ni lewenivanua era sa vakadidiketaki vakavuniwai me yacova mai nikua ka 72,518 sa tauri na nodra sabolo.
iRogo ni Vakadidiketaki ni Sabolo
E 336,566 taucoko na levu ni sabolo sa vakadidiketaki rawa me tekivu mai na Evereli ni 2021 ka 379,427 na levu kece ni sabolo sa vakadikevi rawa me tekivu mai ena Maji ni 2020. Sa 1,292 na sabolo vakadidiketaki ka ripotetaki ena ikarua ni Seviteba. Se waraki tiko na macala ni vakadidike mai na dua na volau ni vakadidike, ka namaki me na tubu na iwiliwili ni sabolo vakadidiketaki. Ni vakatautauvatataki ena 7 na siga e rauta ni 1,366 na sabolo e vakadidiketaki ena dua na siga se 1.5 mai na 1,000 na lewenivanua. Na tauri sabolo vakamacawa sa 10.7 mai na 1,000 na lewenivanua, se sivita tiko ga na nodratou vakatutu na
WHO oya me 4 mai na 1,000 ena veimacawa. Ni vakatautauvatataki ena 7 na siga e rauta ni 23.1 na pasede ni kisi vakadeitaki, qo sa lutu tiko na iwiliwili, ia se vakatakilai tiko ga na tubu tawakilai ni veidewavi ni mate.
iRogo ni Veicula
Me yacova mai na ikarua ni Seviteba, sa 565,239 na lewenivanua era sa cula ena imatai ni cula ka 291,647 ena ikarua ni cula. E kena ibalebale ni sa 96.4 na pasede ni lewenivanua e gadrevi era sa cula ena imatai ni cula ka 49.7 na pasede era sa cula ena ikarua ni cula. Sa vakarau me mai vakacavari na ituvatuva ni imatai ni veicula, qo me vukea na nodra qaravi na veitikotiko era se lewe lailai tiko na sa cula, ka raici ira tale na veiwasewase lalai era sa sivita na 100 na pasede era sa cula. Qo me rawa ni vakadodonutaki ka veisautaki na iwiliwili ni lewenivanua e dodonu mera cula ena ituvatuva ni veicula sa taurivaki tiko.
Ni raica ena vatavata ni veicula ni Tabacakacaka ni Bula na iwiliwili ni lewenivanua era sa cula vakadua kei ira sa cula vakarua ena noda vanua, vakakina na veiwasewase lelevu (
divisional) kei na veiwasewase lalai (
sub-divisional). Ena rawa ni o raica na vatavata qo ena
http://bit.ly/3h2JfCZ
Veika me baleta na matetaka
Ni vakatautauvatataki ena 7 na siga, sa 305 na kisi vou ena dua na siga se 345 na kisi mai na 1 na milioni na lewenivanua ena dua na siga. Mevaka sa kacivaka na Vunivola Tudei ni Tabacakacaka ni Bula, ni na sega ni vakayagataki na iwiliwili ni kisi vakadeitaki ena veisiga me vakaraitaka na veidewavi ni mate e Suva – Nausori. Sa wanonova matua tiko na Tabacakacaka ni Bula na veidewavi totolo ni mate e Suva – Nausori ena kisi vakadeitaki e veisiga, na curu e valenibula kei na leqa mai na COVID.
Me vaka ni lutu tiko na iwiliwili ni sabolo e vakadikevi, na ivakarau ni vakadikevi ni sabolo ena noda vanua se sivita tiko ga na ivakarau e ratou vakadonuya na
WHO. Oya na 4 na sabolo mai na 1,000 na lewenivanua ena dua na macawa (se 3,500 vakacaca na sabolo e vakadikevi ena dua na macawa). Sa na veisautaki na ituvatuva ni tauri sabolo ena veitikotiko kevaka e tubu tiko ga na iwiliwili ni tauvimate bibi ka volekata yani na itagede ni kena rawa ni tarovi na matetaka.
E tomani tiko ga na yadravi kei na tauri sabolo ena Yatu Malolo. Ena loma ni 24 na aua sa oti, sa 3 na kisi vakadeitaki mai na koro o Solevu, oka kina e 2 na gone. Eratou sema ina matai ni kisi, sa 37 taucoko na iwiliwili ni kisi vakadeitaki. E 3 na lewenivanua eratou sa bula ka 34 era se tauvimate tiko. Sa yadravi vagumatua na veitosoyaki ena Yatu Malolo.
Na timi ni veiqaravi eratou sa sikova na koro o Somosomo, Gunu, Nasoqo, Kese kei Muaira ena yanuyanu o Naviti. Qo ena kena yadravi ka me tauri na sobolo. Sa tauri oti e 204 na sabolo. Sa vakau ina Valenibulalevu e Lautoka me lai vakadikevi. Me yacova mai nikua, sa 11 na kisi vakadeitaki, e namaki me na tubu na iwiliwili ni kisi ni sa dikevi oti na sabolo. E dua tale ga na gone sa vakau ina Valenibulalevu e Lautoka me lai qaravi.
E tomani tiko na yadravi kei na tauri sabolo ena yanuyanu o Kadavu. Sa vakau ina valenibula e Vunisea kei na valeniwai e Kavala na sabolo a tauri, me lai dikevi ena kena misini (Gene expert). Ena loma ni 24 na aua sa oti, sa 39 na kisi vou ka sa 312 taucoko na iwiliwili ni kisi vakadeitaki e Kadavu. Mai na iwiliwili qo, e 145 sa bula ka 167 era se tauvimate tiko. Na nodra laurai ena veisiga era sa qarava tiko na nasinikoro, kevaka e gadrevi me ra dikevi vakavuniwai era na qai tokitaki ina Valenibula e Vunisea kei na Valeniwai e Kavala. Sa 6 taucoko na tauvimate era curu tiko ena valenibula e Vunisea – 3 eratou kisi ni COVID ka 3 e sega. E dei tiko ga na vakatabui ni veitosoyaki kei na vasoqonivata e Kadavu. Dina ni sa matata vasigalevu na dewa tawakilai ni mate e Kadavu, e namaki me na tubu na iwiliwili ni lewenivanua era tauvimate bibi ka ra vakaleqai.
Ena vanua vakatabui e Namara Tiri mai Labasa sa tomani tiko ga na vakadidike vakavuniwai kei na tauri sabolo. Ena loma ni 24 na aua sa oti e sega ni dua na kisi vou e vakadeitaki. E dei tiko ga na vakatatabu ni veitosoyaki ena vanua vakatabui ka vakatale ga kina ena tauni o Labasa.
iVakasala raraba
Tauvimate bibi ena COVID-19
Era se leqa tiko ga mai vale na lewenivanua e bibi vei ira na COVID-19 se ra qai gole mai valenibula ni sa bibi vei ira na mate. Mevaka e kacivaka na Vunivola Tudei ni Tabacakacaka ni Bula: e 78 na pasede ni vakaleqai mai na COVID-19 ena gauna ni veidewavi ni matetaka qo era leqa ga mai vale, se na gauna e cicivaki kina e valenibula se ni oti ga e 2 na siga ni nodra curu – e ivakatatao ni nodra na rawa ni qaravi me ra vakabulai.
Na tauvimate bibi ena gadrevi me na laurai vakatotolo, ke bera na nodra qaravi ena ivakatatao ni nodra na rawa ni bula mai na tauvimate. Era ririkotaki vakalevu ni na rawa ni bibi na mate vei ira era sa sivia na yabaki 50 se o ira na tauvimate bibi mevaka na matenisuka, mateniuto, mateniivi, levulevu sivia, se tikobibi.
Kevaka e ririkotaki vakalevu nio na tauvimate bibi ka vakila na ivakatakilakila ni COVID-19 mevaka na vuvu, savuniucu, katakata, mosinitilotilo, momosi na yago, mosiniulu, sega ni vakila na ikanakana ni kakana se boica rawa e dua na ka – kerekere mo gole ina dua na vanua ni veiqaravi vakavuniwai voleka mo lai dikevi.
Ni sa kerei na lewenivanua mo ni kila na ivakatakilakila ni sa bibi na COVID-19, qo e okati kina na: